Rechtvaardigheid en gelijkwaardigheid

Natuurlijk is geld belangrijk. Armoede brengt stress en beperkt je leven. Maar welvaart is meer dan dat. Je eigenwaarde mag niet afhangen van je portemonnee. Het gaat ook om hoe we met elkaar omgaan. Wat mij zorgen baart, is dat ongelijkheid vaak structureel is. Mensen die ‘anders’ zijn of minder hebben, worden nog te vaak niet gelijkwaardig behandeld. En dat doet iets met je. Misschien nog wel meer dan geldgebrek. Want als je niet gezien wordt, hoe bouw je dan aan je toekomst?

Sterke gemeenschappen

Daar kunnen we zelf iets aan doen gelukkig. Want hoe wij elkaar behandelen, daar hebben we elke dag zelf invloed op. In kleine dingen, in gesprekken, in samenwerking. Daar kunnen we echt het verschil maken. In mijn werk zie ik hoe belangrijk dat is. Ik kijk altijd: wie zit er aan tafel, en: wie niet? In Pact Woensel-Zuid werken we samen vanuit rechtvaardigheid en gelijkwaardigheid. Zowel onderling als naar inwoners. In deze coalitie is er niet één partij die bepaalt, maar dragen we samen verantwoordelijkheid. Die houding zorgt voor eigenaarschap en vertrouwen.
Brede welvaart zit voor mij dus ook in die sociale infrastructuur. In gemeenschappen die sterk genoeg zijn om door te gaan, ook als het moeilijk wordt. Niet afhankelijk van één persoon of één subsidie, maar gedragen door de mensen zelf. Dat vraagt wel dat we anders gaan kijken. Naar hoe we organiseren, hoe we mensen betrekken, hoe we vrijwilligerswerk vormgeven.
Voor mij komt dat heel concreet samen in mijn werk bij Bibliotheek Eindhoven, in Bibliotoop Woensel-Zuid. In een bibliotoop werkt de bibliotheek samen met kunst- en welzijnsorganisaties. Laagdrempelig, warm, iedereen is welkom. Hier zie je wat gelijkwaardigheid in de praktijk betekent.

Maak het concreet en haalbaar

Het betrekken van mensen zit vaak niet in onwil, maar in hoe we het vragen. Maak het concreet, maak het haalbaar, en ze doen mee. En dan ontstaat er ruimte voor echte ontmoeting. Maar dan moeten we ook de moeilijke gesprekken durven voeren. Over verschillen, over ongemak, over wat er schuurt. Want alleen zo kom je tot echte gelijkwaardigheid. In de bibliotoop komen werelden samen, zonder dat iemand bang hoeft te zijn zijn plek te verliezen. Dat vind ik het mooiste wat er is.

‘Pas als we onze blinde vlekken zien, kunnen we bouwen aan een rechtvaardige samenleving.’

Loubna Bakra, community builder en samenlevingsarchitect

Wat we daarbij niet mogen vergeten, zijn onze blinde vlekken. We hebben ze allemaal. Maar we moeten ze wel willen zien. Ik zag het in mijn eigen wijk, bij een voorstelling over de buurt. Prachtig gemaakt, maar niemand van kleur op het podium - in een superdiverse wijk. En niemand die het opviel. Dat is precies het probleem. Mensen worden nog te vaak in één rol gezien. Als ‘de ander’, als ‘degene van de hapjes’, als iemand die er wel bij gehaald wordt, maar niet echt meedoet. Terwijl iedereen zoveel meer is dan dat.
Voor mij begint brede welvaart dus bij het erkennen dat iedereen ertoe doet. Echt iedereen. En bij het lef om je eigen aannames onder de loep te nemen. Want pas als we die blinde vlekken zien, kunnen we bouwen aan een samenleving die rechtvaardig is. En pas dan wordt welvaart echt breed.

Loubna Bakra is een Eindhovense community builder en samenlevingsarchitect die zich inzet voor verbinding, gelijkwaardigheid en bewonerskracht. Ze werkt onder meer in Woensel-West, waar ze bewoners, organisaties en overheid samenbrengt. Daarnaast is ze actief als gespreksleider en programmamaker, onder andere bij lokale talkshows en maatschappelijke projecten.