Zoeken

Op 29 juni 2012 is een door de rekenkamer opgesteld feitenrelaas aangeboden aan de commissie Ecologie en Handhaving betreffende de casus Reiling Sterksel B.V.

De rekenkamer werd verzocht om in een beknopte rapportage aan de commissie Ecologie en Handhaving antwoord te geven op de volgende vraagstelling: “Stel een zo compleet en exact mogelijk chronologisch overzicht van alle feiten met betrekking tot de casus Reiling Sterksel B.V. te Heeze-Leende op, waaruit duidelijk wordt over welke feiten overeenstemming tussen de provincie Noord-Brabant en het bedrijf Reiling Sterksel bestaat, en over welke punten geen overeenstemming bestaat met daarbij een korte en neutrale formulering welke van beide partijen niet instemt en waarom. Voor alle feiten geldt dat zij aantoonbaar en onderbouwbaar zijn gemaakt tijdens uw onderzoek; de daartoe strekkende bescheiden maken geen deel uit van de rapportage.”

De provincie Noord-Brabant heeft de afgelopen jaren belangrijke stappen gezet op het gebied van de beleidsevaluatie. Op onderdelen is echter beslist verdere verbetering nodig. Dat blijkt uit een onderzoek dat is ingesteld in vervolg op eerdere onderzoeken uit 2006 en 2008 naar hetzelfde onderwerp.

De rekenkamer heeft onderzocht hoe het strategisch informatiebeleid zich de afgelopen jaren binnen de provincie Noord-Brabant heeft ontwikkeld en in hoeverre dit beleid voldoet aan de basisvereisten met betrekking tot aansturing, beheersing, verantwoording en toezicht. Ook ging de rekenkamer na welke lessen kunnen worden getrokken voor de vormgeving en uitvoering van toekomstig strategisch informatiebeleid.

In haar onderzoeksprogramma 2011 had de rekenkamer de ontwikkeling van een checklist beleidsvoorbereiding aangekondigd. Tegen de achtergrond van de Statenverkiezingen van maart 2011 en het aantreden van nieuwe Staten en nieuwe colleges van Gedeputeerde Staten wilde de rekenkamer een hulpmiddel aanreiken bij het ontwikkelen en beoordelen van (nieuw) beleid.

In maart 2011 publiceerde de rekenkamer Aandachtspunten beleidsvoorbereiding.

De publicatie bevat elementen, die volgens de rekenkamer de belangrijkste vragen bestrijken die aan de orde moeten komen bij het ontwikkelen van beleid en het beoordelen van beleidsvoorstellen.

Het document is niet bedoeld als vervanging van bestaande handreikingen, maar als een eenvoudige en handzame aanvulling daarop in de vorm van relevant geachte vragen. Om die reden heeft de rekenkamer er ook vanaf gezien om nog te spreken van een checklist, maar heeft zij gekozen voor de meer algemene term ‘aandachtspunten’. De publicatie is aangeboden aan Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en de ambtelijke organisatie van beide provincies. Na verschijnen heeft de rekenkamer uit de provinciale organisatie het verzoek gekregen om de publicatie op ruimere schaal te verspreiden.

De ijkpunten die de provincie Noord-Brabant heeft gehanteerd bij de besluitvorming over de investeringsvoorstellen in het kader van de Agenda van Brabant zijn op een juiste wijze tot stand gekomen en door Gedeputeerde Staten in het algemeen goed toegepast op de investeringsvoorstellen voor de eerste tranche.

Wel worden kanttekeningen geplaatst bij het onnodig creëren van ruimte in de formulering van de ijkpunten, de overlap tussen sommige ijkpunten en onduidelijkheid over de betekenis van een enkel ijkpunt. Ook de informatie aan Provinciale Staten voor de besluitvorming had op onderdelen transparanter en consistenter moeten zijn.

Op 11 juni 2010 hebben Provinciale Staten de Agenda van Brabant vastgesteld. Met deze agenda streeft de provincie na om bij de Europese top van kennis- en innovatieregio’s te blijven behoren. Onderdeel van de agenda is de investeringsstrategie ‘Brabant investeert in de toekomst’, gericht op een structuurversterking van het vestigings- en leefklimaat in Noord-Brabant.

De rekenkamer heeft het onderzoek verricht op verzoek van Provinciale Staten.

Hoofdvraag van het onderzoek was in hoeverre er met betrekking tot het Essent dossier sprake is geweest van een adequaat besluitvormingsproces.

Er is gedetailleerd in kaart gebracht hoe het besluitvormingsproces heeft plaatsgevonden. Enkele belangrijke constateringen zijn:

Gedeputeerde Staten hebben vooraf onvoldoende zorggedragen voor een heldere en werkbare procesarchitectuur. Als gevolg daarvan heeft de provincie op cruciale momenten haar toevlucht moeten nemen tot improvisaties; Mede hierdoor verkeerden Gedeputeerde Staten gedurende het gehele proces in een te afhankelijke positie ten opzichte van externe adviseurs en Essent; De manier waarop is omgegaan met vertrouwelijkheid van informatie heeft het besluitvormingsproces uiterst complex gemaakt en de mogelijkheden voor PS om hun controlerende rol waar te maken in belangrijke mate ingeperkt. De provincie heeft steeds verondersteld dat de overname van Essent door RWE alleen maar zou doorgaan als 80% of meer van de aandelen zou zijn aangeboden. Op grond daarvan meende de provincie met 30,8% in een sleutelpositie te verkeren. Die veronderstelling was niet juist.

Eind 2007 heeft de rekenkamer op verzoek van Provinciale Staten een onderzoek verricht naar ontslagregelingen in de periode 1997 – 2007. De bevindingen werden neergelegd in het rapport ‘Loon naar werken’. Provinciale Staten verzochten naar aanleiding van dit rapport Gedeputeerde Staten om te komen tot een eenduidig en terughoudend beleid betreffende ontslagregelingen en hierbij de aanbevelingen van de rekenkamer onverkort te volgen.

De rekenkamer heeft in 2010 een vervolgonderzoek ingesteld. Zij is daarbij nagegaan op welke wijze Gedeputeerde Staten de aanbevelingen van de rekenkamer hebben uitgewerkt en in hoeverre deze in de praktijk zijn gevolgd.

De rekenkamer heeft vastgesteld dat haar aanbevelingen in belangrijke mate zijn opgevolgd. Het systeem van het beoordelen van het functioneren van medewerkers door middel van onder andere jaargesprekken is verbeterd, evenals de verslaglegging daarvan in de personeelsdossiers. Daarnaast is de procesgang rond ontslagregelingen helder en bekend bij betrokkenen binnen de provincie. Ook de positie van P&O binnen de organisatie is krachtiger en beter verankerd dan in 2007. De rekenkamer concludeert dat de provincie sinds 2008 krachtig invulling heeft gegeven aan een eenduidig en terughoudend beleid ten aanzien van ontslagregelingen.

* Onderzoeksrapport 2007

Wel of geen politiek getinte Zuidelijke Rekenkamer? Te veel of te weinig instituut? Scherpt het bestaan van een Zuidelijke Rekenkamer de controle van het beleid door Provinciale Staten juist aan of slaat de organisatie de Staten dit wapen juist uit handen? Deze thema’s kwamen woensdag 13 oktober 2010 in het Van Abbemuseum in Eindhoven aan de orde tijdens het conferentie Terugblikken op de toekomst. Ook heeft de rekenkamer een boekje uitgegeven onder dezelfde naam. Met deze bijeenkomst stond de organisatie stil staan bij haar eerste lustrum.

2009: De provincie Noord-Brabant is er de afgelopen jaren niet in geslaagd om een heldere visie te ontwikkelen voor de invulling van actief grondbeleid, waartoe zij in 2002 had besloten.

Er is geen sprake van een duidelijk uitgewerkt doel. Beleidsnota’s hebben nauwelijks geleid tot concrete besluiten en daarop gebaseerde acties.

Met betrekking tot de inzet van de grondbank is de conclusie dat strategische grondaankopen niet zozeer het resultaat zijn van weloverwogen beleidskeuzes en het wegen van alternatieven, maar veeleer van adhoc beslissingen naar aanleiding van vragen van externe partijen. Uitzonderingen hierop zijn de aankopen in het kader van de beleidsregeling Verplaatsing Intensieve Veehouderijen en de realisatie van landbouwontwikkelingsgebieden.

In strijd met de eigen regelgeving heeft de provincie in de onderzoeksperiode geen beheersstatuten vastgesteld voor het actief grondbeleid. Hierdoor bestaat er onduidelijkheid over essentiële beheerszaken, de risico’s die met actief grondbeleid gepaard gaan en het management hieromtrent. Volgens de rekenkamer is er op onderdelen sprake geweest van onvoldoende ‘control’.

2009: De provincie Noord-Brabant zorgt niet goed voor het compenseren van beschermde natuur die wordt aangetast. Dat is de hoofdconclusie van een onderzoek naar de kwaliteit van de natuurcompensatie provincie Noord-Brabant.

Op basis van de veldbezoeken is vastgesteld dat in de onderzoeksperiode in een aantal gevallen sprake is van een afname van zowel de grootte als kwaliteit van bestaande natuur.

Doordat in veel van de onderzochte gevallen inzicht ontbreekt in het te voeren beheer, ontbreekt ook een goed zicht op de wijze waarop de gerealiseerde compensatiemaatregelen op korte en lange termijn worden gewaarborgd. Bovendien kan de provincie op deze wijze hier ook niet op controleren en indien nodig bijsturen.