Zoeken

De Brabantse waterschappen treden controlerend en handhavend op voor de agrarische grondwateronttrekkingen en kleine industrie. De provincie treedt controlerend en handhavend op voor de grote industrie en drinkwaterbedrijven.

Dat klopt. Er wordt niet gemiddeld over de jaren. Per jaar wordt bekeken wie meer dan 50.000 m3/jaar heeft gebruikt. De gedachte daarachter is dat hoe meer droge jaren, hoe groter de opgave om verdroging tegen te gaan en hoe hoger de opbrengsten.

Op dit moment innen wij zo’n €8 miljoen per jaar.

Bij een verbreding naar 50.000 m3/jaar gaat het om ongeveer €1 miljoen per jaar aan extra inkomsten, afhankelijk van de droogte van het jaar.

De grondwaterheffing gaat over het zelf onttrekken van grondwater en wordt uitgevoerd door de Brabantse waterschappen en de provincie.

De tariefsverhoging zakelijke grootgebruikers gaat over het gebruik van leidingwater en wordt uitgevoerd door drinkwaterbedrijf Brabant Water.

In 2026 gaan bedrijven die jaarlijks meer dan 100.000 kubieke drinkwater gebruiken 25 procent meer betalen voor een kubieke meter drinkwater. Voorheen moesten drinkwaterbedrijven één tarief rekenen dat hetzelfde was voor particulieren, zakelijke klanten en grootzakelijke klanten. Nu is het mogelijk een ander tarief te voeren voor bedrijven die jaarlijks meer dan 100.000 kubieke meter drinkwater gebruiken.

We willen negatieve effecten vanuit de omgeving op de overbelaste Natura 2000-gebieden verminderen door maatregelen te nemen in de Overgangsgebieden (om daarmee de natuur in de Natura 2000-gebieden te versterken). In Overgangsgebieden, direct rondom de Natura 2000-gebieden, wil de provincie gaan werken aan duurzamer grondgebruik en het herstel van het watersysteem. Voor dat laatste staat in veel gevallen het waterschap aan de lat.

Overgangsgebieden zijn onderdeel van een breder pakket aan maatregelen voor het versterken en beschermen van de Natura 2000-gebieden en het behalen van de KRW-doelen. Naast maatregelen in de overgangsgebieden is ook Brabantbreed herstel van het watersysteem nodig, in het kader van “water en bodem sturend”. Daarnaast zijn voor de daling van stikstofemissie ook andere maatregelen nodig, zoals te lezen in de BOS 2.0. Echter, we weten ook dat maatregelen die we nemen dicht nabij Natura 2000-gebieden (relatief) gunstige effecten hebben op doelbereik ín de Natura 2000-gebieden. Daarom gaan we werken met Overgangsgebieden rondom de Natura 2000-gebieden Brabant.

In de Overgangsgebieden zoeken we naar de combinatie van verminderen van negatieve effecten op de Natura 2000-gebieden door extensiever en duurzamer grondgebruik en tegelijkertijd moet gebruik door (agrarische) ondernemers economisch rendabel mogelijk blijven. We ondersteunen agrariërs en andere grondgebruikers in deze ontwikkeling.
Door te sturen op duurzamer en meervoudig grondgebruik creëren we een Overgangsgebied, een zone rondom Natura 2000-gebieden, om deze natuurgebieden beter te beschermen en te versterken. Een gebied met mogelijkheden voor melkveehouderij, maar ook akkerbouw binnen bepaalde voorwaarden. Natuurinclusieve bedrijven, agrarische natuurbeheer en meervoudige verdienmodellen passen hier goed bij. Een mooi gebied, dat aantrekkelijk is voor recreatie, waar ruimte is voor groenblauwe dooradering: heggen, poelen, houtwallen en kruidenrijke randen, waar biodiversiteit (De verscheidenheid aan leven in een bepaald gebied) van profiteert.

De provincie wil Brabant openhouden voor maatschappelijke en economische ontwikkelingen. Het gaat niet goed genoeg met de Brabantse natuur. Uit analyses blijkt dat de natuur in slechte staat is, met name door effecten van buiten de natuurgebieden: verdroging, te veel stikstof en emissies van gewasbeschermingsmiddelen. In de afgelopen jaren is er al veel gedaan met goede resultaten, maar zonder extra maatregelen is er onvoldoende zicht op het herstel van de natuur. Zolang de staat van de natuur niet verbetert, is het niet mogelijk om vergunningen te verlenen voor activiteiten zoals woningbouw, infrastructuur en
landbouw, ongeacht of het effect daarvan op de natuur groot of klein is. Er zijn dus extra maatregelen nodig om de natuur te herstellen en daarmee te zorgen dat we Brabant openhouden voor maatschappelijke en economische ontwikkelingen.

Het treffen van maatregelen in overgangsgebieden rond Natura 2000-gebieden is één van de sporen waarin de provincie werkt aan Brabant openhouden. Daarnaast werkt de provincie samen we met veel andere partijen aan de Aanpak Landelijk Gebied (ALG), de groenblauwe gebiedsgerichte aanpak (GGA) en werkt de provincie aan maatregelen vanuit de KRW Impuls (Kaderrichtlijn water), de BOS 2.0 (Brabantse Ontwikkelaanpak Stikstof), het Beregeningsbeleid, Duurzame Pacht en het Actieplan gewasbeschermingsmiddelen.

In de GGA-gebiedsprocessen werken gebiedspartners sinds 2021 samen aan oplossingen voor natuurherstel van stikstofgevoelige N2000-gebieden, voldoende water met een betere kwaliteit, een goede bodem en de toekomst van de landbouw. Met de ontwikkeling van Overgangsgebieden zet de provincie een extra stap, parallel aan en in wisselwerking met de GGA-aanpak. Met Overgangsgebieden wil de provincie zorgen voor een juridisch geborgde aanpak voor natuurherstel, vanwege de urgentie en verantwoordelijkheid om ons maximaal in te spannen voor de N2000 en KRW-doelstellingen en de relatie hiervan met vergunningverlening. De GGA-gebiedsprocessen blijven de gezamenlijke werkwijze om gebiedsvisies, concrete gebiedsplannen en projecten te ontwikkelen voor een duurzame en toekomstige transformatie binnen hun totale gebied. En op deze wijze de ontwikkeling van onder andere de Overgangsgebieden te realiseren, bijvoorbeeld via de inzet van financieel en grondinstrumentarium en het combineren van het overgangsgebied met andere opgaves, zoals groenblauwe dooradering.

De GGA-gebieden hebben voor 15 mei 2025 hun projectvoorstellen voor de Aanpak Landelijk Gebied ingediend. In deze projectvoorstellen zit overlap met de inzet op Overgangsgebieden, bijvoorbeeld als er voorstellen worden gedaan m.b.t. extensivering/vergaande verduurzaming. Hiermee geeft zo'n GGA-gebied al (deels) invulling aan Overgangsgebieden.

Nee. Ook het Rijk geeft aan te willen werken met zones rondom Natura 2000-gebieden, in eerste instantie rondom de Veluwe en de Peel en spreekt hierover in de Ministeriële Commissie Economie en Natuurherstel (MCEN). Hoe deze zones, die significantiestroken worden genoemd, ingericht worden en hoe dit eventueel overlapt/samen gaat met de Brabantse aanpak is op dit moment nog niet duidelijk, ook in relatie tot een nieuw kabinet. De provincie is hierover met het Rijk in gesprek en verwacht hier na de kabinetsonderhandelingen meer duidelijkheid over te hebben. We kijken nadrukkelijk hoe de Rijksaanpak en het Brabantse overgangsgebiedenbeleid elkaar kunnen versterken.

Daarnaast zijn ook Gelderland en Zuid-Holland gestart met het uitwerken van overgangsgebieden/zones rondom Natura 2000.
In Noord-Brabant is het voornemen om overgangsgebieden uit te werken opgenomen in het bestuursakkoord 2023-2027 en vervolgens uitgewerkt in het voorontwerp BPLG (Brabants Programma Landelijk Gebied). Toen de Rijksoverheid in 2024 besloot te stoppen met het NPLG (Nationaal Programma Landelijk Gebied) is in Brabant besloten te starten met de ALG en overgangsgebieden uit te werken in een beleidsprogramma.