NOVEX Stedelijk Brabant
De Rijksoverheid heeft in Nederland 16 gebieden aangewezen waar de ruimtelijke opgaven van overheden zo groot en complex zijn, dat ze vragen om gezamenlijke regie van het Rijk, provincie, waterschappen en gemeenten. Deze gebieden worden NOVEX-gebieden genoemd.
In NOVEX Stedelijk Brabant werkt de provincie samen met het Rijk, de 4 stedelijke regio’s en waterschappen aan het vernieuwen van de naoorlogse woonwijken, het ontwikkelen van ov-knooppunten en het opvangen van groei in de Brabantse Stedenrij en Brainportregio.
Om deze opgaven mogelijk te maken is er verstedelijkingsstrategie, een ontwikkelperspectief en een uitvoeringsagenda opgesteld. Begin 2026 hebben de NOVEX-partijen besloten ook een investeringsagenda op te stellen.
Verstedelijkingsstrategie en Ontwikkelperspectief
Het ‘Ontwikkelperspectief Stedelijk Brabant 2040’ is een langetermijnvisie voor een toekomstbestendige ontwikkeling van het stedelijke netwerk, waarbij rekening gehouden is met ons milieu, landschap, water-, energie- en mobiliteitssysteem. De basis voor dit ontwikkelperspectief ligt in de ‘Verstedelijkingsstrategie Brabant 2040’. Deze verbindt de opgaven en ambities op verschillende niveaus met elkaar. In de strategie hebben de samenwerkende partijen 5 ontwikkelprincipes benoemd die in het Ontwikkelperspectief verder zijn uitgewerkt:
- Bodem en water als basis voor de verstedelijking
- Landschap en natuur groeien mee met verstedelijking
- Nieuwe woningen versterken bestaande stad en dorp
- Mobiliteitstransitie maatwerk voor stad en dorp
- Kwalitatieve werkgebieden als randvoorwaarden voor en circulaire economie
Uitvoeringsagenda Stedelijk Brabant
Om deze 5 ontwikkelprincipes uit te kunnen voeren, zijn in de Uitvoeringsagenda concrete afspraken gemaakt. Het bevat verschillende typen afspraken die zowel Brabant breed kunnen zijn of een specifieke stedelijke regio betreffen. Soms is het nog niet mogelijk om al concrete uitvoeringsafspraken te maken. In dat geval zijn er agenderende afspraken opgenomen, zodat partijen hierover met elkaar in gesprek blijven om te komen tot oplossingen in de toekomst.
Toolbox Dorpenstrategie
Eén van de afspraken in de Uitvoeringsagenda Stedelijk Brabant is het ontwikkelen van een gezamenlijke ‘Toolbox Dorpenstrategie’ te ontwikkelen. Met als doel te onderzoeken hoe de samenwerkende partijen in de dorpen op kleinere schaal aan de slag kunnen met zaken als duurzame verdichting, versterken van het dorpskarakter, leefbaarheid, voorzieningen- en infrastructuur en het opvangen van de veranderende bevolkingssamenstelling in de dorpen.
De toolbox is bedoeld om gemeenten te inspireren om met de dorpse problematiek aan de slag te gaan. Vanuit provincie stimuleren en faciliteren we het gebruik van de toolbox en zetten we ons in voor kennisdelen en leren tussen de regio’s en gemeenten in Brabant.
De Toolbox dorpenstrategie, bestaat uit een oplegger, rapport 1 (globale data-analyse) en rapport 2 (de toolbox).
Meerjarige Multimodale Mobiliteitspakketten (MMMP)
Een andere afspraak in de Uitvoeringsagenda is het opzetten van ‘Meerjarige Multimodale Mobiliteitspakketten’ (MMMP) voor elke stedelijke regio. Deze pakketten beschrijven maatregelen voor grote stedelijke zones tot kleinere dorpskernen en de verbindingen daartussen. Het belangrijkste doel van de maatregelen in deze pakketten is de woningbouw ondersteunen en versnellen:
- Mobiliteit in steden: meer ruimte voor fietsen en wandelen, en openbaar vervoer bij woningbouwontwikkeling in grote stedelijke zones.
- Bereikbaarheid van kleine dorpen: zorgen dat dorpen goed bereikbaar blijven via aansluiting op het hoofdnetwerk van fietsroutes en openbaar vervoer.
- Goede verbindingen tussen steden en dorpen: zorgen voor een vlotte doorstroming voor fietsers, wandelaars en het ov.
Lees meer over mobiliteitsmaatregelen in de regio
Brabant Bouwt
Het voorstel ‘Brabant Bouwt’ is een integrale aanpak waarin woningbouw, mobiliteit en gebiedsontwikkeling in samenhang worden versneld. Het is een gezamenlijke werkagenda van provincie, gemeenten, waterschappen en de vier stedelijke regio's, gebaseerd op het Ontwikkelperspectief van NOVEX Stedelijk Brabant, de Uitvoeringsagenda en de Woondeals. Het bevat concrete woningbouw- en mobiliteitsprojecten die tot en met 2030 en daarna versneld kunnen worden gerealiseerd. Het zet in op een kwalitatieve schaalsprong verstedelijking, met een slimme mix van grootschalige woningbouw in stedelijke gebieden en versterking van dorpen op de juiste plek bijvoorbeeld op basis ons water en bodemsysteem.
Bestanden
Afspraken voor een toekomstbestendige verstedelijking van het NOVEX-gebied Stedelijk Brabant
In deze oplegger lees je de aanleiding en het gevolgde proces over de totstandkoming van de Dorpenstrategie.
Fase 1 - ontdekken: definities, identificatie van grootste opgaven en globale datagedreven analyse.
Fase 2: de Toolbox
Dit voorstel bevat een integrale aanpak voor versnelling van woningbouw en mobiliteitsmaatregelen, met een bijbehorend financieringsverzoek aan het Rijk.
Heb je een vraag?
Stel je vraag via het formulier of bel naar het algemene nummer van de provincie.