Samenwerken met een zachte g

Nieuwe regionale samenwerkingen SRBT en SRWB

Van die behoefte weten Wouter Wille van Stedelijke Regio West-Brabant (SRWB) en Inge Spijkers van Stedelijke Regio Breda-Tilburg (SRBT) alles. Zij stonden als programmacoördinatoren mede aan de wieg van ruimtelijke samenwerkingen in deze regio’s. Ze begeleidden die samenwerkingen, zagen van dichtbij hoe die zich opnieuw uitvonden, ontwikkelden en sterker werden.

Eerst de inhoud en dan de samenwerking

Inge legt uit hoe het begon: “Grote ruimtelijke opgaven dwingen ons om integraal te denken en werken. Je maakt vandaag de dag geen ruimtelijke keuzes meer vanuit één beleidsterrein of één gemeente. Eerder werkten de gemeenten voor de ruimtelijke opgaven vooral samen via Regio Hart van Brabant of Regio West-Brabant (RWB). Maar met de introductie van het NOVEX-programma door het Rijk in 2022 kozen zij voor samenwerking via de Stedelijke Regio Breda-Tilburg (SRBT). We begonnen heel inhoudelijk. Wat is dit voor gebied? Hoe ontwikkelen we het samen? Met 19 gemeenten (waaronder 2 grote steden), 4 waterschappen en de provincie. De Ontwikkelstrategie SRBT - samen bouwen aan het goede nest - werd onze stip op de horizon. Vanuit die basis maken we keuzes en bouwen we aan structuur.”

Bij ons ging het verrassend soepel

“Ook bij ons in West-Brabant was het NOVEX-proces de aanleiding,” vult Wouter haar aan. Stedelijke Regio West-Brabant was nog niet georganiseerd op dat gebied. Dus bouwden we dat op, samen met 7 gemeenten, waterschap en provincie. En dat ging eigenlijk heel natuurlijk. Weet je wat ik er zo mooi aan vind? Er is geen dominante partij. Roosendaal en Bergen op Zoom trokken in het begin de kar, maar nooit vanuit macht. Iedereen is gelijkwaardig. De een geeft iets, de ander levert iets terug. Dat maakt de samenwerking sterk.”

Werken aan dezelfde ruimtelijke opgaven

Inge: “In beide regio’s werken we aan dezelfde thema’s. SRBT werkt aan zes integrale thema’s: energie en klimaat, wonen, water en bodem, mobiliteit, economie en landschap, leisure en voorzieningen. Dat vraagt afstemming, structuur en continu investeren in samenwerking. Gemeenten blijven lokaal verantwoordelijk, regionaal versnellen we.”
Wouter sluit hierop aan: “Ook bij ons begon het met verstedelijking. Maar West-Brabant is, net als SRBT, meer dan dat. Daarom spelen bij ons ook brede welvaart, dorpenstrategieën en actuele onderwerpen als defensie en Powerport Moerdijk. Een stad kan niet zonder ommeland. Die samenhang groeit en is steeds sterker.”

“Persoonlijke verbinding is belangrijk. Het maakt samenwerken makkelijker en leuker.”

Inge Spijkers, programmacoördinator SRBT, Stedelijke Regio Breda-Tilburg

Ruimtelijke vraagstukken kennen geen grenzen

Beide coördinatoren twijfelden geen moment over de noodzaak van regionale samenwerking. Wouter trapt af: “Natuur, wegen en woningbouw stoppen niet bij een bordje ‘Gemeentegrens’. Vrijwel geen enkele opgave past binnen één gemeente.”
“Doe lokaal wat lokaal kan,” gaat Inge verder. “Maar er is zoveel wat gemeenten niet meer alleen kunnen: huisvesting, energie, mobiliteit. Door samen te werken hebben ook kleinere gemeenten makkelijker toegang tot netwerken en subsidies van Rijk en provincie. Dat maakt ons samen krachtiger.” Wouter is het helemaal met haar eens en benadrukt: “Het werkt naar twee kanten. Kleinere gemeenten hebben soms juist kennis en ervaring die grotere niet hebben.”

Provincie als partner en speler

Wouter en Inge zien de provincie als serieuze en constructieve partner, al is het soms nog zoeken in de rollen en het aanpassen van werkprocessen rondom de nieuwe samenwerkingen. Provincie-collega’s van het team van regionaal accountmanagers of regiostrategen denken hier gelukkig actief in mee. Wouter is daar enthousiast over en licht het toe: “De provincie pakte de regierol en werkte samen met ons aan visie en uitvoeringsprogramma’s. Ze zijn actief, meedenkend en faciliterend.”
Inge vult aan: “Ze hebben ook andere rollen: toezichthouder, bevoegd gezag. Het is voor iedereen nieuw.”

Samenwerken met een zachte g

De inhoud is complex en de zachte, menselijke kant is minstens zo belangrijk. Inge vertelt wat ze ervan leerde: “Mijn grootste les is meteen ook mijn tip. Investeer in elkaar, leer elkaar kennen. We rennen vaak meteen naar de inhoud. Maar persoonlijke verbinding is belangrijk. Het maakt samenwerken makkelijker en leuker.”
Wouter bedankt Inge: “Hele goede tip. Het draait uiteindelijk om vertrouwen, openheid en elkaar iets gunnen. En vrienden maken, zoals ik dat graag noem.” Inge lacht: “We zitten allebei in een schakelkast. Heel veel belangen, heel veel lijnen. Maar als je elkaar kent en vertrouwt, lukt het.”

Genoeg redenen voor trots

SRBT is trots op de samenwerkingsafspraken die door alle besturen van de partners zijn vastgesteld.
SRWB is trots dat alle gemeenten, waterschap en provincie akkoord gaan met de samenwerkingsafspraken. Daarin staan rollen, ambities en een gedeelde werkagenda. Ze zijn op de Ontwikkeldag op 10 december '25 vastgesteld. Een basis voor stevige, toekomstbestendige regionale samenwerking in Brabant.
Wouter schetst de samenwerking voor de komende jaren: “NOVEX loopt tot 2030. Met rust en stabiliteit werken we samen stevig verder aan ruimte.” Inge vult aan: “En bouwen we verder aan het goede nest dat we hebben neergezet.”