Provincie onderzoekt de uitstoot van ultrafijnstof in Noord-Brabant

TNO heeft zich in het onderzoek gebaseerd op bestaande gegevens van de uitstoot van ultrafijnstof. Deze gegevens zijn van 2024. Naast het onderzoek naar de bronnen van uitstoot, heeft TNO gekeken of bestaande maatregelen om de luchtkwaliteit te verbeteren ook de uitstoot van ultrafijnstof kunnen verminderen. Ook onderzocht TNO welke extra maatregelen er mogelijk zijn.

Wat is ultrafijnstof?

Ultrafijnstof bestaat uit een mengsel van zeer kleine deeltjes die in de lucht zweven. Ze komen daar terecht door processen met een hoge verbrandingstemperatuur, vanuit bijvoorbeeld luchtvaart en industrie. Ultrafijnstof is mogelijk schadelijker voor de gezondheid dan grotere deeltjes fijnstof. Meer informatie over de mogelijke effecten van ultrafijnstof op de gezondheid vind je bij de GGD.

Luchtvaart en wegverkeer

TNO heeft een kaart ontwikkeld, waarop te zien is op welke plekken in onze provincie de uitstoot van ultrafijnstof hoog is, en waar minder hoog. Op de kaart is ook de bevolkingsdichtheid meegenomen: waar meer mensen wonen, heeft de uitstoot op meer mensen impact.
De kaart laat zien dat vliegverkeer een belangrijke bron van ultrafijnstof is. Ook bij drukke wegen is de uitstoot van ultrafijnstof hoog. De grootste bronnen na luchtvaart en wegverkeer zijn de binnenvaart, de industrie en consumenten (o.a. het stoken van houtkachels). Omdat er van verschillende bronnen, waaronder de industrie, minder gegevens beschikbaar zijn, is er extra onderzoek nodig om het aandeel in de totale uitstoot van ultrafijnstof beter te kunnen bepalen.

Maatregelen om de uitstoot te verminderen

Uit het onderzoek blijkt dat maatregelen die wij als provincie en andere overheden al nemen om de luchtkwaliteit te verbeteren, ook de uitstoot van ultrafijnstof beperken. Dit zijn maatregelen uit het Schone Lucht Akkoord. Naast de al bestaande maatregelen onderzocht TNO ook welke mogelijke maatregelen er nog extra genomen zouden kunnen worden om de uitstoot van ultrafijnstof te verminderen en daarmee het effect op de gezondheid te verkleinen. Denk hierbij aan het instellen van milieuzones voor verkeer in steden, het elektrificeren van busvervoer en mobiele werktuigen, en bijvoorbeeld het aanpassen van vliegtuigbrandstoffen. Uit het rapport blijkt dat alle maatregelen in meer of mindere mate effect hebben op de vermindering van de uitstoot.

Vervolg

We weten nu wat de stand van zaken is en wat mogelijke maatregelen kunnen zijn om de uitstoot van ultrafijnstof te verminderen. We brengen dit onderzoek onder de aandacht van andere overheden. Daarnaast verkennen we in het vierde kwartaal van 2026 welke aanvullende onderzoeken we mogelijk zullen uitvoeren.

Luchtkwaliteit

Een schoon milieu is de basis voor een gezonde leefomgeving. De provincie zet zich hiervoor in, bijvoorbeeld door het verbeteren van de lucht- en bodemkwaliteit. Zo nemen we actief deel aan het Schone Lucht Akkoord, waarin we samen met het Rijk en gemeenten afspraken hebben gemaakt voor het verbeteren van de luchtkwaliteit, met als doel in 2030 50% gezondheidswinst ten opzichte van 2016.