Noord-Brabant wil samen met partners alternatief ontwikkelen voor landelijke stikstofzonering

19 november 2026Aanpak stikstofBevat visueel element: Foto

Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant willen de ruimte benutten die het kabinet aan provincies biedt om met alternatieven te komen voor de landelijke stikstofzonering rond overbelaste natuurgebieden. Daarom gaat de provincie binnenkort in gesprek met gemeenten, waterschappen, landbouworganisaties, natuurorganisaties en andere betrokken partijen. Doel is te komen tot een aanpak die sneller stikstof vermindert, ondernemers eerder helpt weten waar ze aan toe zijn en helpt om vergunningverlening weer op gang te brengen.

De provincie heeft zelf al de contouren van een mogelijk alternatief voorbereid: de aanpak van Grote Gebiedsbelasters (GGB). Deze aanpak is ontwikkeld in het kader van Brainport Open, maar zou wellicht ook goed toepasbaar in heel Brabant kunnen zijn. Eerste berekeningen wijzen erop dat een gerichte aanpak van bedrijven die veel bijdragen aan de stikstofbelasting op overbelaste natuur mogelijk meer stikstofreductie per geïnvesteerde euro oplevert dan een generieke zoneringsaanpak en bovendien minder ondernemers vraagt stappen te nemen. Ook kan deze aanpak sneller resultaat opleveren. Ondernemers weten hierdoor mogelijk eerder waar zij aan toe zijn dan bij de landelijke aanpak.

Alternatief voor ruime zonering

Bij de aanpak van Grote Gebiedsbelasters staat niet de afstand tot een natuurgebied centraal, maar de daadwerkelijke bijdrage aan de stikstofbelasting. De provincie heeft laten onderzoeken of vrijwillige maatregelen bij deze bedrijven meer effect kunnen hebben dan een generieke aanpak op basis van vaste afstanden. Daarmee kan dan sneller voortgang worden geboekt op zowel natuurherstel als vergunningverlening. Wilma Dirken (Stikstof): "Het kabinet heeft provincies uitgenodigd om met alternatieven te komen voor een ruime zoneringsaanpak. Die handschoen pakken wij graag op. Vanuit Brainport Open hebben we al een eerste alternatief ontwikkeld. Deze aanpak maakt het mogelijk om gerichter maatregelen te treffen, waardoor minder ondernemers worden geconfronteerd met generieke beperkingen op basis van vaste afstanden. Tegelijk staan we nadrukkelijk open voor kansrijke alternatieven in Brabant. Uiteindelijk gaat het erom dat we kiezen voor de aanpak die het meeste resultaat oplevert voor natuurherstel én voor Brabantse maatschappelijke opgaven."

Samen met Brabant en het Rijk

De provincie pakt de regierol. De komende maanden gaat zij in gesprek met gemeenten, waterschappen, landbouworganisaties, natuurorganisaties en andere partners. De opbrengsten van deze gesprekken worden gebruikt om te bepalen welke alternatieven kansrijk zijn.
Parallel hieraan voert Noord-Brabant overleg met het ministerie van LVVN. Daarbij wordt gekeken hoe Brabantse voorstellen de landelijke regelingen kunnen verbeteren en hoe de resultaten juridisch kunnen worden geborgd.

Keuze voor een werkbaar alternatief

Noord-Brabant staat nadrukkelijk open voor meerdere oplossingen. De aanpak van Grote Gebiedsbelasters is één van de mogelijkheden die op tafel ligt. Als provincie, partners en Rijk erin slagen een alternatief uit te werken dat voldoende stikstofreductie oplevert en juridisch houdbaar is, kan dat een alternatief vormen voor de landelijke zoneringsaanpak. De hoofdlijnen van zo’n aanpak moet er naar inschatting van de provincie begin 2027 liggen en dan verder worden geconcretiseerd. Lukt het niet om een alternatieve aanpak te ontwikkelen, dan treedt volgens de huidige planning van het kabinet op 1 september 2028 alsnog de landelijke aanpak in werking.

Verschillende maatregelen, één Brabantse opgave

Sterke natuur, schoon en voldoende water én ruimte om te wonen, werken en ondernemen hangen in Brabant nauw met elkaar samen. Daarom werkt de provincie vanuit verschillende programma’s aan natuur- en waterherstel, een vitale bodem, het verminderen van de belasting van de leefomgeving, perspectief voor agrarisch ondernemers en het weer mogelijk maken van vergunningverlening en ontwikkelingen. Een Brabantse alternatief voor de ruime landelijke zonering is één van de manieren waarop we aan die bredere opgave werken. Zo dragen verschillende maatregelen bij aan een gezond en toekomstbestendig Brabant.


Heb je een vraag?

Stel je vraag via het formulier of bel naar het algemene nummer van de provincie.