Rutger Meijer: “Achteroverleunen is geen optie”

“We blijven actief stappen zetten om de natuur te versterken en houden de gezamenlijke opgave op de agenda. Achteroverleunen is geen optie”, aldus Rutger Meijer, adviseur transitie landelijk gebied bij de gemeente Woensdrecht.

“Tijdens mijn wandelingen verandert het landschap bijna elke stap." Rutger Meijer, gemeente Woensdrecht

Bijzondere natuur en veel beweging

In de Brabantse Wal liggen allerlei natuurtypen dicht bij elkaar. Rutger merkt dat telkens weer. “Tijdens mijn wandelingen verandert het landschap bijna elke stap. Via kwelzones loop ik zo de zeekleipolder in, en via het bos en het stuifzand sta ik even later alweer op de heide.” Die variatie laat zien hoe natuurrijk het gebied is.

Veel van de natuur in de Brabantse Wal groeit van oudsher op voedselarme bodem. Door stikstof zit er de afgelopen jaren juist meer voeding in de bodem. Hierdoor krijgen andere natuurtypen de overhand en verdwijnen kwetsbare soorten snel. De stikstofneerslag komt uit allerlei hoeken: de A58 loopt door het gebied. Defensie heeft er terrein en zoekt naar uitbreiding, er vindt landbouw plaats en ook vanuit Vlaanderen slaat stikstof neer. “Omdat we niet overal invloed op hebben, maakt dat de situatie erg lastig”, aldus Rutger.

Leefbaarheid op het spel

De gemeente merkt de gevolgen van het stikstofvraagstuk steeds duidelijker. Niet alleen de ruimte om woningen te bouwen wordt krapper, ook de leefbaarheid en voorzieningen staan onder druk. Rutger legt uit: “Een jaar geleden hebben we net een basisschool overeind weten te houden. Dat raakt de kern van je bestaan als gemeenschap. We zoeken allemaal naar ruimte, maar sociale en maatschappelijke voorzieningen mogen er niet onder lijden.”

Heft in eigen handen nemen

Ondanks de uitdagingen zit de gemeente niet stil. “We gaan op tijd in gesprek met partijen, zodat we aan dezelfde kant van het touw trekken. Daarnaast benutten we kansen in gebiedsprocessen. Ook als deze de natuur versterken, maar stikstof niet direct reduceren.” Zo start de gemeente binnen de groenblauwe gebiedsgerichte aanpak met herstelmaatregelen om water langer vast te houden. Daardoor wordt het gebied minder droog en kan het de effecten van stikstof beter opvangen. Deze maatregelen neemt de gemeente vanuit het ontwikkelperspectief, samen met partners. “Zo houden we zoveel mogelijk regie over de eigen leefomgeving”, vertelt Rutger.

Actief in gesprek

De situatie is in elke gemeente anders, maar overal speelt de vraag hoe je met het stikstofvraagstuk omgaat. Rutger adviseert om het klein en concreet te maken en tegelijk te kijken naar de opgaven die je deelt. “Met welke dagelijkse uitdagingen hebben we te maken en wat kunnen en moeten we samen oplossen?”

Hij benadrukt het belang om vanuit de gezamenlijke opgaven het gesprek aan te gaan. “Deel actief informatie, ook met bestuurders. En sluit bewust aan bij overlegtafels die niet direct binnen de eigen kaders vallen, lokaal, regionaal en provinciaal. Daardoor ontstaat begrip voor hoe de situatie is ontstaan en creëer je nieuwe invalshoeken. Dat levert misschien geen directe oplossing op, maar maakt je wel een serieuze gesprekspartner richting overheden.”