Beet! diner onderstreept arbeidsmarktopgave in voedseltransitie
De transitie naar een duurzaam voedselsysteem is niet alleen een ecologische en maatschappelijke opgave, maar in toenemende mate ook een economische en arbeidsmarktuitdaging. Dat was de centrale boodschap tijdens het Beet! diner "Oogsten & Zaaien" op 9 april 2026. Partners uit onderwijs, bedrijfsleven en overheid kwamen samen om de resultaten van vier jaar Beet! te markeren en vooruit te kijken.
Beet! staat voor Brabant Eet en heeft zijn oorsprong door ondertekening van een handdruk op 7 november 2019 door Kennispact MBO Brabant, HAS green academy, ZLTO en provincie Noord-Brabant. Op basis van deze handdruk is een onderzoek uitgevoerd naar de kansen die deze samenwerking biedt voor het mbo en is een RIF (Regionaal Investeringsfonds) ingediend. Het programma Beet! startte in 2022 en de provincie Noord-Brabant is partner vanaf het eerste uur. Het doel van Beet! is om onderwijs en de praktijk van de voedselproductie zo goed mogelijk op elkaar aan te laten sluiten.
Toenemende druk op bedrijven en arbeidsmarkt
De agrifoodsector bevindt zich in een periode van grote verandering. Bedrijven worden geconfronteerd met strengere duurzaamheidseisen, veranderende marktomstandigheden en snelle technologische ontwikkelingen. Tegelijkertijd groeit het tekort aan goed opgeleide vakmensen. Ook verschuift de vraag: naast vaktechnische kennis is er behoefte aan medewerkers die kunnen omgaan met complexe systemen, ketensamenwerking en voortdurende innovatie. Deze ontwikkeling maakt duidelijk dat de voedseltransitie direct samenhangt met de beschikbaarheid van voldoende en toekomstbestendig opgeleide professionals.
Mbo als economische sleutel in de sector
Met circa 80% mbo-opgeleiden in de agrifoodsector speelt het middelbaar beroepsonderwijs een cruciale rol in het functioneren en de verdere ontwikkeling van de sector. Het mbo leidt het grootste deel van de uitvoerende en middenkaderprofessionals op die dagelijks het verschil maken in productie, verwerking, logistiek en retail. Deze veranderende praktijk vraagt om een herijking van het onderwijs. Traditionele opleidingsstructuren sluiten niet altijd meer aan op de dynamiek van de sector.
Beet! als versneller van aansluiting onderwijs–arbeidsmarkt
Het programma Beet! heeft zich gericht op het versterken van de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Binnen een publiek-privaat ecosysteem werkten onderwijsinstellingen, bedrijven en overheden samen aan praktijkgericht en toekomstbestendig opleiden. De aanpak resulteerde in:
- 4 mbo- en 3 hbo-instellingen in samenwerking
- 36 mbo-opleidingen verbonden aan het voedselsysteem
- ruim 1.500 studenten en 200 docenten betrokken
- 85 partners uit bedrijfsleven en overheid
- 9 hybride leeromgevingen waarin leren en werken geïntegreerd zijn.
Praktijk en samenwerking centraal tijdens Beet! diner
Het einddiner vond plaats bij het Koning Willem I College en bood een tastbaar voorbeeld van samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven. Topchef Manfred Albrecht werkte samen met studenten aan een duurzaam, plantaardig diner. Keynote spreker Bram van Helvoirt ging in op de economische implicaties van de voedseltransitie en de noodzaak om regionale ecosystemen te versterken.
De conclusie van het Beet! diner is helder: de toekomst van de agrifoodsector wordt niet alleen bepaald door innovatie en beleid, maar in sterke mate door de beschikbaarheid van goed opgeleide vakmensen. Verdere investering in het beroepsonderwijs en de samenwerking met bedrijven is daarbij essentieel. Verschillende sprekers benadrukten het belang om deze samenwerking ook na afloop van dit RIF-programma door te zetten. De komende tijd zal dit verder worden vormgegeven.
Kort e-book: oogst van vier jaar Beet!
Er is onlangs een digitaal boekje verschenen. Daarin is te lezen hoe Beet! in vier jaar tijd is uitgegroeid tot een krachtig ecosysteem van mbo, bedrijven en overheid rond de voedseltransitie.