Afstudeerders duiken in de wereld van mestadditieven
Als je onderzoek doet naar mestadditieven en hun effect op methaan- en ammoniakuitstoot, dan weet je één ding zeker: je zit midden in een onderwerp dat volop in de belangstelling staat.
Niels, Stijn en Cas, vierdejaarsstudenten aan HAS green academy, onderzochten gedurende 20 weken of mestadditieven in de praktijk kunnen helpen bij het verlagen van emissies. Dit deden zij in opdracht van de Taskforce Toekomstbestendige Stallen 3.0. Met deskresearch, gesprekken met experts en praktijkproeven bij drie melkveebedrijven gingen ze op zoek naar antwoorden.
De studenten zijn afkomstig van twee verschillende opleidingen: Milieukunde en Veehouderij. Voor aanvang van het onderzoek hadden ze naar eigen zeggen ‘elk hun eigen vooroordelen over elkaars opleidingen’. “De vooroordelen waren snel van tafel. We hebben juist heel veel van elkaar geleerd. De inbreng van onze inzichten vanuit beide opleidingen had een mooi resultaat als gevolg.”
Op zoek naar betaalbare oplossingen
Waarom kozen ze juist voor dit onderwerp? "We wilden kijken of er alternatieven zijn voor grote en vaak dure investeringen in de stal”, vertelt Stijn. "Mestadditieven worden vaak genoemd als een relatief goedkope oplossing om emissies te verlagen. Wij wilden weten wat ze in de praktijk echt doen. In het project hebben we op twee bedrijven een chemisch mestadditief en op één bedrijf een fysisch mestadditief onderzocht."
Via de Taskforce sloten de studenten aan bij het project Continu Meten. Op 33 Brabantse veehouderijlocaties worden daar het hele jaar door ammoniak- en methaanemissies gemeten met sensoren in en buiten de stal. Voor het onderzoek konden de studenten gebruikmaken van drie melkveebedrijven die al deelnamen aan dit project.
"Dat was ideaal, omdat er al veel meetapparatuur aanwezig was. Bovendien kregen we tijdens de bedrijfsbezoeken een goed beeld van hoe zulke meetinstallaties werken. Ook hebben we aanvullende metingen uitgevoerd naar pH, geleidbaarheid en temperatuur van de mest, en mestmonsters genomen en geanalyseerd."
Meten in een melkveestal is niet eenvoudig
In de praktijk bleek het onderzoek uitdagender dan vooraf gedacht. "Een melkveestal is natuurlijk geventileerd. Er stroomt voortdurend lucht doorheen en ook de temperatuur wisselt steeds", leggen de studenten uit. "Die factoren hebben veel invloed op de emissies die je meet. Daardoor is het lastig om precies vast te stellen wat het effect van een mestadditief is."
Veel claims, weinig praktijkonderzoek
Tijdens hun onderzoek kwamen de studenten nog iets anders tegen: er zijn veel producten op de markt die emissiereductie beloven, maar er is weinig onafhankelijk praktijkonderzoek beschikbaar. Niels: "Bij verschillende mestadditieven zijn de claims vooral gebaseerd op laboratoriumonderzoek. Er zijn nog maar weinig onderzoeken uitgevoerd onder Nederlandse praktijkomstandigheden."
Wat leverde het onderzoek op?
De belangrijkste conclusie? De studenten konden geen grote emissiereductie aantonen door het gebruik van de geteste mestadditieven.
"Tijdens de onderzoeksperiode zijn klimaatfactoren enorm veranderd. Deze hebben een grote invloed op de emissie. Statistisch was het lastig om enkel het reducerende effect van het mestadditief aan te tonen", zeggen ze. "Op papier klopt de theorie achter deze middelen, maar om echt harde conclusies te trekken, zou je eigenlijk twee identieke stallen moeten vergelijken: één met en één zonder mestadditieven."
Andere maatregelen lijken meer effect te hebben
Toch zien de studenten hun onderzoek niet als mislukt. "Geen resultaat is óók een resultaat. Wel hebben wij de Taskforce duidelijke inzichten kunnen geven voor een vervolgproject", zeggen ze.
Tijdens het onderzoek zagen ze dat andere maatregelen vaak meer invloed hebben op de uitstoot. Zo daalde bij één van de bedrijven de ammoniakuitstoot flink toen op een warme dag de vernevelingsinstallatie werd ingezet. "Systemen in de stal zelf lijken meer effect te hebben. Denk aan mestscheiding, of andere innovatieve stalconcepten. Daarmee kun je waarschijnlijk meer winst behalen."
Op naar de volgende stap
Voor Niels, Stijn en Cas zit het afstudeerproject er inmiddels op. Wat volgt?
- Niels wil thuis het melkveebedrijf overnemen en binnenkort beginnen in de advieswereld.
- Stijn start met de master Milieutechnologie in Wageningen.
- Cas gaat eerst een jaar werken op een melkveebedrijf, vervolgens naar een akkerbouwbedrijf in Australië en wil daarna graag de advieswereld in.
Over de Taskforce Toekomstbestendige Stallen
Lees meer over dit samenwerkingsverband op onze website.