Grote Oogst: grote impuls voor verduurzaming van bedrijventerreinen De Krogten en De Mark


Op bedrijventerreinen De Krogten en De Mark staan fabrieken, groothandels, een betonfabriek en een beursgenoteerd techbedrijf gewoon naast elkaar. Het industriële gebied dat op papier uit meerdere bedrijventerreinen bestaat, beslaat samen een flink gedeelte van Breda, gekenmerkt door veel grijs, asfalt en beton. Met het provinciale programma Grote Oogst krijgt het gebied nu de kans zichzelf opnieuw uit te vinden: groener, koeler, moderner en met meer verbinding tussen de zevenhonderd bedrijven die er gevestigd zijn. Bas van Gerwen – projectleider Grote Oogst bij de gemeente Breda - vertelt hoe dat eruitziet.

Op maandagochtend 6 juli schoven zo’n vijftig ondernemers aan bij CM.com voor een ontbijt. Geen gekke keuze deze locatie: CM.com is al een tijd geleden begonnen met het aanleggen van een biodiverse tuin van drieduizend vierkante meter, deels geïnspireerd door de beweging Breda National Park City. Deze ochtend vormde de officiële aftrap van Grote Oogst in Breda, het programma waarmee de provincie NoordBrabant oudere, verouderde bedrijventerreinen een duw in de rug geeft om te verduurzamen.

Er stonden die ochtend kraampjes waar bezoekers meer te weten kunnen komen over de verschillende verduurzamingsthema’s, kansen en mogelijke projecten. Wie aan de slag wil kon kiezen voor een voucher, waarmee het bedrijf samen met de gemeente en partners in gesprek gaat om tot een haalbaar plan van aanpak te komen.

Een van de terreinen in Noord-Brabant waar nog een wereld te winnen valt

“De naam Grote Oogst deed mij eerst ook denken aan een landbouwmagazine”, geeft Bas van Gerwen glimlachend toe. “Maar met wat context klink het eigenlijk heel logisch”. De provincie zag zo'n vier, vijf jaar geleden dat op bedrijventerreinen ontzettend veel te winnen (te oogsten) valt op gebied van milieu en duurzaamheid. Daar worden veel grondstoffen verbruikt, er is vaak weinig groen en dus veel hittestress, en een groot deel van de bedrijven daar zijn hier zelf nog niet zo mee bezig. Logisch, die hebben hun handen vol aan hun eigen onderneming."

De provincie wees een eerste reeks van twaalf bedrijventerreinen in Noord-Brabant aan, plus Moerdijk. Na een paar jaar volgde een tweede tranche van zes terreinen, en daar zit Breda nu bij: met De Krogten en De Mark, samen goed voor ruim driehonderd hectare en meer dan zevenhonderd ondernemers. Daarmee is het een van de grotere Grote Oogst-gebieden van Brabant. "Andere terreinen die meedoen hebben soms maar vijfendertig ondernemers", zegt Van Gerwen. "Wij krijgen wel hetzelfde budget, dus we moeten heel goed nadenken waar we het aan uitgeven."

Dat budget bestaat uit 250.000 euro van de provincie, die de gemeente verdubbelt tot 500.000 euro, verspreid over drieënhalf jaar. Onder de streep loopt het programma tot eind 2029, met de mogelijkheid van een jaar verlenging. Een laatste, niet onbelangrijke voorwaarde: ondernemers moeten gezamenlijk zelf ook 250.000 euro inbrengen, dat mag in geld of in uren zijn. “Dat doen ze natuurlijk niet zomaar”, zegt van Gerwen. “Er moet al wel een idee liggen waar bedrijven en medewerkers iets in zien, en waar voor hen toegevoegde waarde ligt. Met die ideeën gaan we de komende tijd aan de slag, om tot concrete projecten te komen.”

De ideeën krijgen vorm met de hulp van partners REWIN, Breda Circulair, Rabobank, Breda National Park City en VNO-NCW, én natuurlijk input van de bedrijven zelf.

Projecten vragen om samenwerking, en samenwerking versnelt projecten

Grote Oogst draait om drie thema's: circulaire economie, klimaatadaptatie (lees: vergroening en wateropvang) en energietransitie. Eigenlijk is er nog een vierde, eentje die de andere drie thema’s aan elkaar knoopt; dat is samenwerking. Op De Krogten en De Mark is dat laatste geen bijzaak. De twee bedrijvenverenigingen bestaan al lang, maar hebben een vrij laag ledental in verhouding tot het aantal gevestigde bedrijven. Sinds ruim een jaar hebben beide een actiever bestuur en groeit de aanhang, en dat helpt: Grote Oogst geeft de ledenwerving een boost omdat Grote Oogst aantoont dat deze bedrijventerreinen potentie hebben.

"Als je alleen zegt 'word lid’ en je kunt bij wijze van spreken niet meer bieden dan een ledenvergadering en jaarlijkse barbecue', is dat toch anders dan wanneer je kunt zeggen: doe mee met een project waar je zelf beter van wordt", aldus Van Gerwen.

Het werkt dus twee kanten op: door Grote Oogst haken ongetwijfeld meer bedrijven aan bij de verenigingen. En doordat ze meer met elkaar in contact komen, wordt er makkelijker samengewerkt aan projecten die bedrijven duurzamer en toekomstbestendig maken.

Minder verharding betekent minder hitte in de zomer

De hitte van deze zomer was doorlopend het gesprek van de dag. We trokken alles uit de kast, of juist zo min mogelijk, om een zuchtje koelte vinden. Wie op het werk bij de airco kan zitten had geluk, maar niet iedereen heeft die luxe. Op bedrijventerreinen was het zelfs nog een paar graden warmer, bleek uit onderzoek. Ook op De Krogten en De Mark is veel verharding en weinig schaduw. Daar wil de gemeente samen met ondernemers en partners verandering in brengen.

Het idee is om naast quick wins een groen-blauwe kansenkaart te maken: een soort masterplan waarin budgetten voor groen en openbare ruimte worden gekoppeld aan het Grote Oogst-budget. Want de langetermijnvisie van de gemeente ligt in lijn met die van de provincie. Grote Oogst is daarmee geen eenmalige impuls, maar het begin van toekomstbestendig beleid.

Bij Dycore begint vergroening zichtbaar te groeien

Tijdens de kick-off bij CM.com stonden drie adoptiebomen klaar. Een klein maar krachtig symbool: met de adoptie van één boom zet je letterlijk een groene stap op je eigen terrein. Dycore behoorde direct tot de enthousiaste bedrijven die een boom adopteerden. Inmiddels staat deze trots bij de ingang als zichtbaar bewijs van hun inzet voor een duurzame en toekomstbestendige werkomgeving.

Voor duurzaamheidsmanager Sabine Welman was de keuze voor de klimaatadaptatievoucher een logische stap. Niet omdat energie en circulariteit minder belangrijk zijn, maar juist omdat Dycore daar al grote stappen in heeft gezet.

"Vanuit onze eigen intrinsieke motivatie dagen we onszelf continu uit om verder te verduurzamen. We hebben al veel maatregelen genomen om energie te besparen en zijn grotendeels van het gas af. Ook op het gebied van circulariteit zijn we volop in ontwikkeling. Samen met Vermeulen Sloopwerken en Sando werken we aan gerecycled beton en verwerken we standaard 40% betongranulaat in onze nieuwe vloeren. Via Cirkelstad de Baronie zoeken we ook actief kennisdeling en samenwerking op met andere bouwbedrijven." Met extra groen op het terrein wil Dycore de volgende stap zetten: duurzaamheidsambities niet alleen realiseren, maar ook zichtbaar maken. Daarbij draait het volgens Welman om veel meer dan uitstraling alleen.

"Groen levert een belangrijke bijdrage aan het verminderen van hittestress en het versterken van de biodiversiteit. Op een groot bedrijventerrein als De Krogten en De Mark kunnen bedrijven samen echt impact maken. Juist die gezamenlijke aanpak biedt kansen. Ik hoop dat we elkaar blijven inspireren om telkens weer een stap extra te zetten. Soms begint dat met iets kleins, zoals één boom." De adoptieboom vormt daarmee het startpunt van een bredere vergroening van het terrein. Binnenkort gaat Dycore in kaart brengen waar extra groen het meeste effect kan hebben. Het doel is om een aantrekkelijkere, koelere en groenere werkomgeving te creëren waar medewerkers, bezoekers én de natuur van profiteren. "Hoe mooi zou het zijn als collega's volgend jaar tijdens hun pauze in de schaduw van nieuw groen kunnen zitten? Dat is een concreet voorbeeld van hoe duurzaamheid direct bijdraagt aan het welzijn van mensen.“

Waarom dit ook gewoon slim ondernemen is Voor bedrijven die twijfelen of dit iets voor hen is, is Van Gerwen nuchter: het hoeft niet groots. "Duurzaamheid hoort bij elke uitdaging die je als bedrijf hebt. Je kunt veel oplossen met geld, maar als je iets oplost met duurzaamheid, heb je er ook op de lange termijn iets aan. Dat kan vergroening zijn waardoor personeel een fijnere werkplek heeft. Dat maakt ze gelukkiger én trotser om bij zo’n bedrijf te werken.” Het is ook praktischer dan het klinkt. Een boom die schaduw geeft op de parkeerplaats, een wandelrondje in de lunchpauze waar je niet over kaal asfalt hoeft te lopen, een terrein dat er representatiever uitziet voor klanten en toekomstig personeel. Onderzoek laat bovendien zien dat groen om ons heen stress vermindert en mensen productiever en gelukkiger maakt, zoals Joost Barendrecht van Breda National Park City eerder al in een artikel voor Breda Business & Lifestyle vertelde. Daar kun je als werkgever weinig tegen hebben, toch?

Wie durft, begint klein

Naast Dycore hebben zich inmiddels meerdere bedrijven gemeld voor een voucher, op alle drie de inhoudelijke thema's. Voor circulariteit gaat de gemeente binnenkort samen met REWIN en Breda Circulair in gesprek met geïnteresseerde ondernemers, bijvoorbeeld over een ophaalronde voor oude elektrische apparatuur of het lokaal hergebruiken van reststromen als hout. Voor energie loopt er al een apart traject, Energy Hubs, waarin ondernemers hun energieverbruik in kaart brengen en kijken hoe ze onderling iets kunnen uitwisselen. Van Gerwen kijkt daarbij ook naar voorbeelden dichterbij huis, zoals Treeport, waar ondernemers vanaf de tekentafel samen een nieuw, groen bedrijventerrein hebben ontwikkeld. Voor De Krogten en De Mark ligt dat net iets anders, benadrukt hij: “dit is een bestaand, superdivers terrein dat al decennia meegaat, met een betonfabriek naast een autogarage naast een beursgenoteerd IT-bedrijf”. Precies daarom is het volgens hem juist interessant. "Ik denk dat we hier en daar het goede voorbeeld moeten geven. Dingen doen die zichtbaar zijn en reuring geven, zodat anderen niet achter willen blijven.”

Meedoen of meer weten?

Ben je met je bedrijf zelf gevestigd op De Krogten en De Mark, of werk je er en zou je graag meer weten over de toekomstvisie en plannen voor de ontwikkeling van jouw bedrijventerrein? Neem dan contact op met Bas van Gerwen: [email protected] of contacteer Debby van der Palm van bedrijvenvereniging De Krogten (info@ dekrogten.nl) of Paul Nipius van bedrijvenvereniging De Mark ([email protected]).

Dit artikel is afkomstig uit Breda Business & Lifestyle Magazine 2026 #23.
Geschreven door: Lorenza Verbaten, Contexxt Communicatie
Fotografie: Sjoerd de Jonge


Contact

Heb je vragen? Neem dan per e-mail contact met ons op.