Kennisdag Nieuw Bos 7 oktober 2026
Werk jij aan een nieuw bos of voedselbos? Of heb je plannen hiervoor? Kom dan op woensdag 7 oktober 2026 naar de Kennisdag Nieuw Bos in Den Bosch, georganiseerd door de Provincie Noord‑Brabant, het Groen Ontwikkelfonds Brabant, de Brabantse Milieufederatie en Stichting Probos. Deel je kennis, leer van praktijkvoorbeelden en ontmoet andere initiatiefnemers. Het wordt een inspirerende dag voor iedereen die werkt aan de toekomst van bos en alles wat bos voortbrengt, in Brabant én daarbuiten.
Wat gaan we doen?
We starten met een lezing over de duizend jaar van een eik. Het levensverhaal van de eik laat zien hoe alles met elkaar samenhangt en hoe het allerkleinste van essentieel belang is voor het allergrootste en omgekeerd.
Daarna krijg je inzicht in de manier waarop Noord-Brabant werkt aan meer bos en bomen. Na deze gezamenlijke start ga je naar een kennissessie van je keuze
Na de lunch kun je nog twee kennissessies volgen. In totaal kun je deelnemen aan 3 sessies. De onderwerpen zijn breed en praktijkgericht. Alles wat met nieuw bos en voedselbos te maken heeft komt aan bod: van spontane bosontwikkeling tot boomsoortenkeuze voor hoogwaardig houtgebruik en van vergunningen tot voedsel uit het bos.
Na de kennissessies start de Bosestafette met de Brabantse gedeputeerde Hagar Roijackers en Wageningse professor Gert-Jan Nabuurs. We sluiten de dag af met een drankje: ideaal om nog even na te praten en te netwerken.
Hoe werkt het?
Deelname is gratis. Er is plaats voor maximaal 120 deelnemers.
Bij je aanmelding geef je drie voorkeurssessies door. Per sessie is maximaal plaats voor twintig deelnemers. Sessies waarvoor veel belangstelling is, proberen we twee keer aan te bieden. Op de dag zelf hoor je waar je bent ingedeeld; we houden uiteraard zoveel mogelijk rekening met je voorkeuren.
Meld je aan
Zien we jou op 7 oktober? Meld je dan aan en reserveer alvast jouw plek via het e-formulier
Het programma en een omschrijving van de kennissessies staan hieronder.
Programma
9.30 uur: Inloop met koffie en thee
10.00 uur: Welkomstwoord door Nienke Welle, Stichting Probos
10.10 uur: De duizend jaar van een eik, door Jeroen Helmer, ARK Rewilding Nederland
10.40 uur: Meer bos en bomen: de Brabantse aanpak door Silko Mergenthal, provincie Noord-Brabant en Jiri van der Drift, Groen Ontwikkelfonds Brabant
11.15 uur: Kennissessie 1
12.15 uur: Lunch
13.15 uur: Kennissessie 2
14.30 uur: Kennissessie 3
15.45 uur: Start Bosestafette. Gedeputeerde Hagar Roijackers start de Bosestafette en geeft het stokje door met medewerking van prof. Gert-Jan Nabuurs, Wageningen Environmental Research
16.15 uur: Napraten en netwerken met een drankje
Kennissessies thema "van droom tot boom"; wat kom je tegen op de weg naar nieuw bos?
- Het stappenplan naar nieuw bos - met Jiri van der Drift, Groen Ontwikkelfonds Brabant
Voordat nieuw bos geplant kan worden, moet heel wat geregeld zijn. De bestemming gewijzigd, onderzoek gedaan naar archeologie en flora en fauna, de buurt geïnformeerd, een sloot gedempt of juist gegraven. Om maar wat te noemen! Jiri van der Drift neemt je mee langs alle stappen op de weg naar nieuw bos.
- Belangenafwegingen participatie – met Wouter Schuitema, gemeente Breda
Een nieuw bos mag je niet zomaar ontwikkelen. Van de initiatiefnemer wordt verlangd dat omwonenden betrokken zijn bij de planvorming. Bij de gemeente vraag je een vergunning aan voor het planten van bomen en/of het wijzigen van de bestemming van de grond. Voordat de gemeente akkoord gaat, dient zij belangen af te wegen. Hoe weegt een gemeente belangen af, waar kijkt zij naar? Wouter Schuitema weet het als geen ander!
- Archeologie bij bosuitbreiding - met Reinier Ellenkamp, onderzoek- en adviesbureau RAAP
Voordat je van de gemeente toestemming krijg een nieuw bos te realiseren, moet onder andere onderzoek worden gedaan naar aanwezige archeologische waarden. Hoe ga je zorgvuldig om met archeologische relicten bij de realisatie van nieuw bos en aan welke regels is dit gebonden? En hoe kan archeologie een inspiratiebron zijn bij je ontwerp? Reinier Ellenkamp licht alles rondom archeologie en bosuitbreiding toe.
Kennissessies thema "van patat naar rabat"; bosuitbreiding op landbouwgrond: kansen en knelpunten.
- Financiering nieuw bos op landbouwgrond - met Nienke Welle en Gryanne Hamming, Stichting Probos
Wat kost het eigenlijk om een nieuw bos te realiseren? En wie betaalt dat, is er subsidie mogelijk? Nienke Welle en Gryanne Hamming nemen je mee door het woud van regelingen en financieringsopties. Er wordt aandacht besteedt aan de verschillende kostenposten en alternatieven, aan subsidieregelingen en alternatieve financieringsmogelijkheden en aan de mogelijkheden die de Natuurschoonwet biedt.
- Opstellen en uitvoeren inrichtingsplan voor nieuw bos - met Coert Donker, Staatsbosbeheer
Bij het opstellen van je inrichtingsplan denk je na over het aantal stuks plantsoen, welke soorten in welke verhouding worden geplant, de bescherming tegen wildvraat, grondbewerking, etc. En waar moet je aan denken als het plan vervolgens wordt uitgevoerd? Van plan tot uitvoering: Coert Donker heeft vele jaren ervaring hiermee en deelt zijn kennis graag.
- Spontaan bos op voormalige landbouwgrond - met Leo Linnartz en Jan ten Hoopen, ARK Rewilding Nederland
Naast aanplanten kan ook spontane bosontwikkeling een belangrijke bijdrage leveren aan bosuitbreiding. Door natuurlijke processen hun gang te laten gaan en te versterken, kunnen zeer waardevolle bostypen ontstaan met hun eigen dynamiek en natuurwaarden. Leo Linnartz en Jan ten Hoopen hebben veel ervaring met spontane bosontwikkeling: wanneer is het kansrijk, welke resultaten levert het op onder welke omstandigheden?
Kennissessies thema "van land tot pand"; het nieuwe bos vervult veel functies, ook voor biobased bouwen.
- Goed plantsoen is het halve werk - met Gijs van de Sande en Bram van Hoek, boomkwekerij De Hulsdonk
Het nieuwe bos vervult al snel vele functies. Hoe kan goed plantsoen bijdragen aan een optimale functievervulling: wat is goed plantsoen, waar moet je op letten bij aanschaf? En hoe werkt het in de boomkwekerij: keuring, inspectie en certificering. Gijs van de Sande en Bram van Hoek kweken kleinschalig en op ecologische wijze plugplantsoen met behoud van de penwortel en het toevoegen van bodemleven en mycorrhiza schimmels in de wortelkluit. Na hun workshop weet je alles van goed plantsoen!
- Hoogwaardig houtgebruik inlands hout - met Ute Sass-Klaassen, Hogeschool van Hall Larenstein
De woningbouwopgave en milieudoelstellingen in ons land kunnen we alleen realiseren door in te zetten op circulair bouwen met biobased materialen zoals hout. Het zorgt voor een lagere milieubelasting en koolstof wordt langdurig vastgelegd. Bouwen met hout vindt in Nederland grotendeels plaats door import van gezaagd naaldhout uit Europa. Hoe kunnen we zorgen voor hoogwaardig gebruik van inlands loofhout, welke soorten zijn geschikt, hoe zorgen we voor aanbod en wat is de potentie? Ute Sass-Klaassen is pleitbezorger van hoogwaardig gebruik van inlands hout. Bovendien: hout sluit andere ecosysteemdiensten niet uit, het kan allemaal!
- Hoogwaardig houtgebruik in de regio: de “Vezelvallei” als pilot voor ketenregie - met Andries Polinder, Stichting Probos
Kennissessies thema “van bes tot succes”; nieuw bos met een speciaal karakter: het voedselbos.
- Agroforestrybomen kiezen in een veranderend klimaat – met Bert Reubens, ILVO Vlaanderen
In het Life-project AFaktive wordt praktijkkennis opgedaan en onderzoek verricht naar de inzet van bomen in de landbouw voor het opvangen van klimaatextremen. Welke bomen plant je aan voor succesvolle agroforestrybedrijven nu en in de toekomst? Welke boom plant je waar en waar moet je op letten bij het aanplanten in droge en natte jaren?
- Voedselbossen: positieflijst en subsidieregeling – met Martijn van de Loo, Soontiëns Ecology en Silko Mergenthal, provincie Noord-Brabant)
De provincie werkt aan een positieflijst voor nieuwe voedselbossen in de buurt van kwetsbare natuur om voedselbossen daar wel mogelijk te maken zonder risico op schade door invasieve exoten. Tijdens de workshop worden handvatten aangereikt hoe je slimme plantenlijsten voor voedselbossen samenstelt aan de hand van deze keuzelijst. En: hoe staat het met de provinciale subsidieregeling voor de aanleg van voedselbossen? Is er al veel voedselbos aangelegd, wat is er nog mogelijk?
- De rol van (voedselbos)bomen in waterbeheer: kennisregels & kaarten - met Mado Ruijs, Annelies Balkema, Mirja Kits en/of Onno Giller, waterschap De Dommel
Bomen en water, hoe houden deze verband? Je komt er alles over te weten tijdens deze presentatie van waterschap De Dommel. Op welke manieren dragen bomen bij aan waterbeheer en waterkwaliteit? En wat houdt de “kansenkaart bos en bomen voor waterbeheer” in voor (voedsel)bosinitiatieven?
Contact Brabantse bomen
Heb je vragen? Neem dan per e-mail contact met ons op.