4 vragen aan Pieter Schendstok (lokale leeromgeving Bergeijk)

Om dit plan mogelijk te maken, zijn partners nodig die met elkaar samenwerken: een coalitie. Pieter Schendstok verkende in 2018 de mogelijkheid om zo’n samenwerking op te starten.

Hoe werkt het concept van de lokale leeromgeving?

Pieter vertelt: “Jongeren trekken weg uit de buitengebieden en het aantal (nieuwe) medewerkers in de zorg loopt terug. Tegelijkertijd wonen ouderen langer thuis en neemt de druk op mantelzorgers toe. Dit tegen de achtergrond van een groep mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Hierdoor komt de leefbaarheid in kleine kernen onder grote druk te staan.” Pieters idee is daarom het creëren van een leeromgeving voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, die in de praktijk werken als ‘langer thuis ondersteuner’. Tegelijkertijd bieden hulpvragers hen een stageplek en ontvangen hulp. Mantelzorgers worden daarmee ontlast.

Waarom is hiervoor een coalitie nodig?

Allerlei partijen in de gemeente Bergeijk erkennen dat urgente actie nodig is: de problemen zijn duidelijk. Echter, doordat de problemen zo domein- en organisatie-overstijgend zijn, is het iedereens probleem, en daarmee niemands probleem. Dat wil zeggen: er is een gebrek aan probleemeigenaarschap.

Welke stappen nam je om tot een coalitie te komen?

Aan Pieter daarom de taak om met alle relevante partijen tot een coalitie te komen waarin probleemeigenaarschap een plek krijgt. Hij ondernam daarvoor verschillende strategische stappen.

  1. Een neutrale regisseur
    Voor het creëren van vertrouwen was Pieter een neutrale coalitieregisseur, zonder belang in de samenwerking. Zodra er belangen gemoeid zijn, is elke schijn van partijdigheid dodelijk. Tegelijkertijd beseft Pieter dat dit niet altijd kan. “Ik kon dit alleen doen, omdat we geld kregen van de provincie Noord-Brabant”.
  2. Probleemstelling waarin iedereen zich herkent.
    Met de kernpartners verkende Pieter eerst de problemen waar Bergeijk voor staat. Pieter: “Het vroegtijdig afstemmen tussen de kernpartners zorgde voor draagvlak en herkenning onder de belangrijkste partners. Ook creëerde het een gevoel van gelijkwaardigheid, wat in combinatie met het draagvlak leidde tot een groeiend eigenaarschap”. De groep van kernpartners was bewust niet te groot, zodat er niet al vanaf het begin te veel belangen meespeelden. Samen met de kernpartners bepaalde Pieter vervolgens de partners voor een succesvolle coalitie. Pieter: “Ik keek daarbij nadrukkelijk naar het commitment: zijn dit mensen die met ons in zee willen?”
  3. Partners benaderen en hun belangen identificeren.
    Het meeste werk zat in het benaderen van de partners. Pieter: “Ik heb tientallen kopjes koffie gedronken met tientallen verschillende mensen”. Tijdens die gesprekken identificeerde Pieter de houding en visie van de partners: hoe zij aankijken tegen het probleem, waar hun belang zit, en hoe ze hun eigen rol zien in de samenwerking. Met deze informatie ging Pieter terug naar de tekentafel. “Elke organisatie hanteert zijn eigen taal, die ze terug willen zien om mee te doen in de samenwerking. En elke organisatie heeft zijn eigen belang, waar je als coalitie aan tegemoet moet komen. Er gaan daarom verschillende rondes overheen voordat alle partners op één lijn zitten”. Het grootste risico als dit niet lukt? “Dat iemand ja zegt, en nee doet. Dan heb je als coalitie een probleem”.
  4. Rolverdeling
    Het derde onderdeel van de coalitievorming was het bepalen van ieders rol. Pieter licht toe welke keuzes hielpen om tot een goede rolverdeling te komen:
  • de keuze om alle partners gelijkwaardig te behandelen bleek heel belangrijk: om echt mensen mee te krijgen, kan niemand de baas zijn (zelfs niet de gemeente)
  • dat de onderhandeling een deadline kende: door de deadline gingen partners nadenken of ze dit écht wilden. Dit verstevigde het commitment;
  • om gedurende het proces alle besluiten en toezeggingen vast te leggen in notulen, zodat iedereen zich verbond aan het proces; 
  • om zo veel mogelijk uit te gaan van de middelen die lokaal beschikbaar zijn; en
  • om ook bij de achterban van alle mensen aan tafel draagvlak te creëren, door middel van gerichte communicatie.

Hoe ziet de komende periode eruit?

Een goed idee en een geslaagde aanpak dus. Pieter: “Ik ben erg positief over de coalitie die wij hebben opgezet: dit is echt een innovatie in de zorg die nog niet eerder is vertoond”. Tegelijkertijd gaat het ondanks dat niet vanzelf: “We hebben allereerst hard moeten werken om met de juiste mensen te komen tot een coalitie waar iedereen achter staat.” En zelfs dan gebeuren er onverwachte dingen: namelijk dat één partner zich uiteindelijk toch teruggetrokken heeft. Sociale innovatie vereist naast een goed idee en een goede aanpak, dus ook gewoon hard werken en doorzetten tot het lukt. "Ondanks deze tegenslag zijn de partners nog steeds bereid om naar nieuwe mogelijkheden te zoeken. Voor mij bewijst dat de kracht van deze coalitie." De komende periode staat voor de coalitie daarom in het teken van doorzetten en zoeken naar een nieuwe partner: zodat de lokale leeromgeving er in Bergeijk uiteindelijk toch zal komen. Maar één ding is zeker: de eerste stap van het bouwen van de coalitie en het uitwerken van een sterke business case is gelukt!

Contact

4 vragen aan Pieter Schendstok (lokale leeromgeving Bergeijk)

Reageer

Vul hier uw reactie in
Velden met een * zijn verplicht
  • Anti-spamvraag: 1+1=?

Reactiespelregels

Uw reacties op artikelen op deze site zijn meer dan welkom, maar we verwijderen reacties die kwetsend, onnodig grof of beledigend zijn.
Wij tonen uw mailadres niet, maar gebruiken dit uitsluitend om u eventueel rechtstreeks te antwoorden.