spoorlijn Duitsland

Externe veiligheid langs het spoor krijgt meestal voldoende aandacht in bestemmingsplannen. Maar het kan beter als het gaat om volledige verwerking van adviezen van de veiligheidsregio’s, veiligheidsmaatregelen in de openbare ruimte en voldoende toezicht om de maatregelen in stand te houden. Het komt voor dat, door de Veiligheidsregio, geadviseerde maatregelen (bijvoorbeeld vluchtwegen of opvanggoten voor gevaarlijke vloeistoffen), niet terugkomen in het bestemmingsplan en daarmee ook niet in de praktijk aanwezig zijn.

Risicocommunicatie

Veiligheidsmaatregelen in en aan gebouwen worden vrijwel altijd gerealiseerd. Gebouwen dicht bij het spoor zijn onder andere uitgerust met speciaal brandwerend glas en ventilatiesystemen kunnen worden uitgeschakeld als er een gifwolk nadert. Veiligheidsmaatregelen in de omgeving (openbare ruimte) worden echter vaak niet gerealiseerd. Zo ontbreekt het bijvoorbeeld op sommige plekken langs het spoor aan voldoende extra brandkranen of is het spoor niet makkelijk te bereiken voor de brandweer. Bij alle gemeenten is geconstateerd dat actieve communicatie met bewoners en bedrijven over hoe te handelen bij een calamiteit op het spoor, beperkt plaatsvindt.

Toezicht

Na realisatie van een gebouw of oplevering van de openbare ruimte is er geen toezicht op het instandhouden van de veiligheidsmaatregelen. Tijdens het onderzoek bleek bijvoorbeeld dat technische voorzieningen, zoals een brandmeldinstallatie, buiten gebruik waren of dat een vluchtweg was gebarricadeerd. De gemeenten hebben, op verzoek, direct actie ondernomen. Uit eerdere onderzoeken is gebleken dat de complexiteit van externe veiligheid en de bijbehorende rijksregelgeving een belangrijke oorzaak is voor het onvoldoende verwerken van externe veiligheid in de bestemmingsplannen.

Vervolg

De provincie gebruikt de resultaten van dit onderzoek om de 29 spoorgemeenten in Brabant handvaten te bieden om de veiligheid langs het spoor te verbeteren. Hiervoor organiseren we onder meer een themabijeenkomst over dit onderwerp. Vanuit onze rol als interbestuurlijk toezichthouder bewaken we of de gemeenten de verbeterpunten tijdig uitvoeren. Ook brengen we de conclusies en aanbevelingen onder de aandacht bij lokale bestuurders, het Rijk en andere belanghebbenden instanties.

Interbestuurlijk toezichthouder

Transport van gevaarlijke stoffen over het spoor brengt risico’s met zich mee voor mensen die wonen, werken en recreëren in de directe nabijheid van de routes. Gemeenten hebben de taak om bij ruimtelijke ontwikkelingen langs het spoor af te wegen of er veiligheidsmaatregelen nodig zijn. Als er maatregelen moeten komen, is het belangrijk dat ze ook in de praktijk worden gerealiseerd en onderhouden. De provincies hebben de wettelijke taak van interbestuurlijk toezichthouder omgevingsrecht. Dat wil zeggen dat een provincie bekijkt of gemeenten en waterschappen hun taken op het terrein van het omgevingsrecht goed uitvoeren en ze waar nodig intervenieert.

Contact

Veiligheidsmaatregelen langs spoor moeten beter

Zie ook