Terug naar het overzicht

Dieraantallen en bedrijfsomvang

Brabant is een veedichte provincie. Bijna 50% van de Nederlandse varkens zit in een Brabantse stal. Daarom is het belangrijk inzicht te hebben in de dieraantallen en veehouderijbedrijven in Noord-Brabant. Om dit te doen, wordt gebruik gemaakt van twee bronnen: het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), dat het aantal dieren uit de gecombineerde opgave weergeeft. En het Bestand Veehouderij Bedrijven (BVB), dat het aantal dieren dat volgens de WABO-vergunning gehouden mag worden, weergeeft.

Varkens

In Nederland wordt het aantal varkens sinds 1986 beperkt door de dierrechtensystematiek. Door de dierrechten te beperken tot een regio wordt ook de regionale groei beperkt. Oost-Brabant valt, samen met Noord-Limburg, onder het concentratiegebied zuid.

Na de varkenspest epidemie eind jaren ‘90 is beleid opgesteld om bedrijven te verplaatsen en beëindigen. Dit is de oorzaak van daling in 2001 en 2002. Daarna zijn die dierenplaatsen weer opgevuld. Van 2008 tot en met 2010 mochten dierrechten vrij bewegen tussen de concentratiegebieden. Daardoor was een toename te zien van het aantal varkens in Brabant. Vanwege deze toestroom werd dit in 2010 weer verboden.

Kippen

Het aantal kippen wordt sinds 1986 beperkt door de dierrechten systematiek. Oost-Brabant (waar de meeste kippen worden gehouden) is onderdeel van het concentratiegebied Zuid, samen met Limburg.

De daling in 2002 en 2003 is veroorzaakt door de uitbraak van de vogelgriep. Van 2008 tot en met 2010 mochten dierrechten vrij bewegen tussen de concentratiegebieden. Daardoor was een toename te zien van het aantal kippen in Brabant.

Melkvee

De productie van melk is van 1984 tot 2015 beperkt door het melkquotum. Daardoor nam de melkproductie per koe toe en het aantal koeien af. Sinds 1 april 2015 is het melkquotum losgelaten. Daardoor is het aantal melkkoeien sterk toegenomen. Hierdoor is Nederland boven het Europese fosfaatplafond gekomen. Daarom treedt per 1 januari 2018 een stelsel voor fosfaatrechten voor melkvee in werking. Daardoor zal het aantal melkkoeien waarschijnlijk afvlakken.

Het valt op dat er een groot verschil is tussen het aantal vergunde melkkoeien en het aantal melkkoeien dat aanwezig is. Dit komt doordat melkveebedrijven geen milieuvergunning hoefden te hebben en alleen een melding moesten doen. Daardoor hebben veel bedrijven meer dieren gemeld dan ze daadwerkelijk hielden.

Geiten

De productie van geitenmelk is nooit beperkt geweest door een quotum. Het aantal geiten is sterk afhankelijk van de vraag naar geitenmelk. Deze is de afgelopen jaren toegenomen, waardoor ook het aantal geiten is toegenomen.

De daling in 2009 en 2010 is het gevolg van de Q-koorts uitbraak. En de bouwstop voor geiten van 2009 – 2013.

Bedrijven

Al jaren vind er een ontwikkeling plaats dat het aantal bedrijven met vee afneemt.

In de periode 2000 – 2015 neemt het aantal bedrijven ieder jaar met ongeveer drie procent af. In 2016 is de afname groter. Dit komt niet doordat er meer bedrijven gestopt zijn. Maar omdat het CBS de bedrijven anders telt. Vanaf 2016 tellen bedrijven zonder registratie bij de Kamer van Koophandel niet meer mee.

Cijfers BVB en CBS

BVB

Het BVB geeft het aantal vergunde dieren weer. Dit zijn het aantal dieren dat volgens de WABO-vergunning gehouden mag worden. Dit aantal is altijd hoger dan het aantal aanwezige dieren. Bedrijven die willen uitbreiden moeten eerst een vergunning regelen en mogen dan pas dieren houden. Bedrijven die stoppen moeten eerst stoppen met het houden van dieren, pas daarna wordt de vergunning ingetrokken.

CBS

De dieraantallen uit het CBS zijn afkomstig uit de gecombineerde opgave (‘meitelling’). De CBS-cijfers laten het aantal dieren zien van bedrijven in Brabant. Als een Brabants bedrijf varkens of kippen buiten Brabant houdt, dan worden deze dieren bij de Brabantse veestapel opgeteld. En als een Gelders bedrijf dieren in Brabant houdt, dan worden deze bij de Gelderse veestapel geteld.

Terug naar het overzicht