Aanpak eikenprocessierups

De overlast van de eikenprocessierups is vooral in de periode van mei tot en met juli. Om de overlast zoveel mogelijk te beperken, is de aanpak van de provincie gericht op bestrijden en beheersen.

Van bestrijden naar beheersen

Op basis van de ervaringen van de afgelopen jaren blijkt dat de wijze van bestrijden van de eikenprocessierups tot nu toe onvoldoende werkt om de overlast te beperken. Daarom gaat de provincie in haar aanpak over van bestrijden naar beheersen. Daarbij wordt onder meer gebruik gemaakt van natuurlijke vijanden van de rups.

Alleen op plekken langs provinciale wegen op plaatsen waar we verwachten dat de rupsen veel overlast geven voor mens en dier, bijvoorbeeld bij scholen of in een dorpskern, kiest de provincie nog voor bestrijding van de rupsen. Dat gebeurt met biologische bestrijdingsmiddelen (preventief, voordat ze brandharen hebben) of door de rupsen weg te zuigen (als ze brandharen hebben). Bekijk de locaties voor preventieve bestrijding langs provinciale wegen. Langs de weggedeeltes waar beschermde vlindersoorten voorkomen of in waterwingebieden vindt er geen preventieve bestrijding plaats.

Tijdens het seizoen blijven we de ontwikkeling van de overlast van de rups monitoren. Als er toch locaties ontstaan die overlast veroorzaken voor mens en dier, bekijken we of ingrijpen nodig is. Uitgangspunt is dat we de ontwikkeling van de natuurlijke vijanden zo min mogelijk willen verstoren.

De provincie is primair verantwoordelijk voor eikenbomen langs provinciale wegen. Daarnaast deelt de provincie haar kennis met alle organisaties en overheden die grote aantallen eiken op hun grond hebben staan. De provincie streeft zo na dat er Brabantbreed een nieuw ecologisch evenwicht ontstaat en er dus veel minder gezondheidsklachten komen.

Beheersen door stimuleren natuurlijke vijanden

De provincie doet verschillende proeven om te zorgen voor een goede leefomgeving voor de natuurlijke vijanden van de rups. Door verschillende proeven te doen, hopen we een zo goed mogelijke aanpak voor de overlast van de rups te kunnen ontwikkelen.

Natuurlijke vijanden zijn bijvoorbeeld vogels, sluipwespen, sluipvliegen en kevers. Zij kunnen veel sneller reageren als er meer rupsen komen dan de mens dat kan. De natuur haar werk laten doen is goed voor de duurzaamheid en de biodiversiteit en ook voor de gezondheid van mensen en dieren. Bovendien heeft het verkeer op provinciale wegen dan geen last van de werkzaamheden die nodig zijn voor bestrijding.

Op de provinciale wegen N260, N269 en N277 zijn proeflocaties ingericht voor onderzoek naar de beste manier voor het stimuleren van rups etende vogels en van de natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups. Daar is andere beplanting in de berm gezet.

Ook zijn er vijf plekken gekozen waar we niet bestrijden, maar alleen beheersen. Op die plekken waren eerdere jaren nauwelijks meldingen en is er weinig overlast voor mens en dier. Op die plekken gaan we bijvoorbeeld op een andere manier maaien en andere beplanting neerzetten. Zo willen we zorgen dat er een zo goed mogelijke leefomgeving is voor de natuurlijke vijanden van de rupsen. Op deze plekken houden we de ontwikkeling van de rups goed in de gaten. Ook wordt in de gaten gehouden of er toch overlast ontstaat.

Gezondheidsklachten door de rups

Met gezondheidsvragen kunt u terecht bij team Gezondheid, Milieu en Veiligheid van de GGD’en in Brabant. Kijk voor meer informatie op www.rupsen.info.

Meer weten?

Zie ook

  • De ontwikkeling van de EPR verloopt in fasen. Wat doet de provincie in welke fase?

    De provincie verzorgt een coördinerende rol in het beheersen van de overlast van de eikenprocessierups, door het herstellen van het ecologische evenwicht. Uitgangspunt is dat we de ontwikkeling van de natuurlijke vijanden van de rups zoveel mogelijk willen stimuleren. Daarbij wordt samengewerkt met de drie GGD’en in Brabant, de gemeenten en terreinbeheerders. In de aanloop naar het eikenprocessierupsseizoen (april – medio mei) wordt de rups met biologische bestrijdingsmiddelen bestreden. Dat gebeurt alleen op plekken langs provinciale wegen op plaatsen waar we verwachten dat de rupsen veel overlast geven voor mens en dier, bijvoorbeeld bij scholen of in een dorpskern. Dit is preventieve bestrijding, voordat de rupsen brandharen hebben. Vanaf half mei verliezen de rupsen hun brandharen (één rups heeft 700.000 brandharen) en worden nesten weggezogen op grote overlastlocaties. Denk aan de omgeving van bushaltes, scholen en andere druk bezochte locaties. Door monitoring komen dergelijke locaties in beeld en wordt met het wegzuigen van nesten de overlast beperkt. Tijdens het seizoen blijven we de ontwikkeling van de overlast van de rups monitoren. Als er toch locaties ontstaan die overlast veroorzaken voor mens en dier, bekijken we of ingrijpen nodig is. Vanaf augustus worden de rupsen vlinders, verlaten ze de nesten en blijven er in de nesten brandharen, vervellingshuidjes en uitwerpselen achter. Tot acht jaar erna blijven de brandharen actief in deze nesten. Daarom is er bij contact nog steeds kans op overlast.

  • Waarom gebruikt de provincie geen plasticfolie of plakstrips om de eikenprocessierupsen tegen te houden?

    Om de eikenprocessierups aan te pakken zet de provincie vooral in op het stimuleren van de natuurlijke vijanden van de rups. Daarin past voor de provincie niet het gebruik van plasticfolie en plakstrips, het is zinloos en schadelijk. Enerzijds omdat nesten van eikenprocessierupsen vooral bovenin de bomen zitten en processierupsen pas een boom willen verlaten als er geen blad meer is. Mogelijk houdt het juist zelfs natuurlijke vijanden die in de boom naar de nesten willen kruipen tegen, zoals mieren en kevers. Anderzijds is inmiddels duidelijk dat rupsen ook over of onder het plastic door kunnen kruipen. Bovendien geeft plasticfolie ook weer extra afval en kans op zwerfvuil, met nadelige gevolgen voor de natuur.

    Plakstrips kunnen zorgen voor méér overlast, wanneer de processierups verstoord en gestrest raakt. De rupsen schieten dan hun brandharen af, die verwaaien in de omgeving. Ze zijn ook funest voor de rest van het milieu, omdat veel andere insecten komen vast te zitten en sterven. Ook vogels en vleermuizen kunnen vast komen te zitten. Zie ook: https://processierups.nu/gebruik-geen-folie-of-plakstrips/

  • Wanneer kunnen we de eerste overlast verwachten?

    De eerste overlast kan ontstaan zodra de eikenprocessierups brandharen krijgt. Dat gebeurt vanaf medio mei tot en met juli van ieder kalenderjaar. Op www.rupsen.info leest u meer over wat u in dat geval het beste kunt doen.

  • Wat kan ik doen als ik last heb van klachten door de brandharen van de eikenprocessierups?

    Heb je last van jeuk, rode ogen, kortademigheid, loopneus, irritatie in keel, kijk dan op op www.rupsen.info. Daar vind je informatie over wat je het beste kunt doen. Of kijk op https://www.thuisarts.nl